JEŚLI COŚ DZIAŁA RÓB TEGO WIĘCEJ

Jeśli coś działa rób tego więcej. Jeśli coś nie działa, nie rób tego, znajdź inne rozwiązanie. To prosty przekaz terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach.  

 

Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach ( TSR) jest nurtem stosunkowo młodym, który powstał na gruncie zakwestionowania głównych założeń tradycyjnych terapii, które skupiają się głównie na problemie i jego diagnozie. Podejście skoncentrowane na rozwiązaniach znajduje zastosowanie w edukacji, profilaktyce zdrowia psychicznego, psychologii i terapii, biznesie, pracy socjoterapeutycznej.

Twórcami podejścia TSR są Steve de Shazer oraz Insoo Kim Berg, którzy w 1978 roku założyli Brief Family Therapy Center w Milwaukee, opracowując znany na całym świecie model terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach, nawiązując do niezwykłego dorobku znakomitego terapeuty Miltona Ericksona.

W Terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach to klient a nie terapeuta jest ekspertem od swojego życia, swoich potrzeb i tego czego potrzebuje w swoim życiu.

Celem terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach nie jest leczenie ani naprawianie kogokolwiek, ale poszukiwanie preferowanych przez klienta rozwiązań.

Terapia skoncentrowana na rozwiązaniach należy to nurtu terapii narracyjnych. Klient i terapeuta nie odkrywają przeszłości, nie ona jest przedmiotem ich zainteresowania. Interesuje ich o tyle, o ile jest źródłem zasobów klienta. Tworząc narrację tworzą nową, pożądaną przez klienta rzeczywistość, opartą o jego potrzeby. W terapiach narracyjnych najważniejsze są opowieści klientów, budowane na gruncie ich własnego doświadczenia oraz znaczenia jakie mu nadają. Terapeuta nie musi rozumieć świata klienta, interesują go jego potrzeby oraz sposoby jak je zrealizować.

Terapeuta nie może myśleć tak samo jak klient, dzięki temu może być dla niego użyteczny. Poprzez swoje zaciekawienie i neutralność, pozwala mu zobaczyć różne perspektywy tworzonych przez niego rozwiązań.

ZAŁOŻENIA TERAPII SKONCENTROWANEJ NA ROZWIĄZANIACH

Istotą podejścia skoncentrowanego na rozwiązaniach, jest myślenie systemowe, które zrywa z przyczynowo skutkowym rozumieniem natury problemów. W podejściu systemowym terapeuta nie szuka przyczyn problemu. Postrzega rzeczywistość klienta w sposób systemowy, zakładając, że każda, nawet najmniejsza zmiana, może zmienić całość systemu.

TSR w przeciwieństwie do klasycznych nurtów terapeutycznych, inaczej postrzega naturę problemów człowieka i jego samego. Opiera się na głęboko humanistycznym przesłaniu, że klient wiec do jest dla niego ważne, i dobre. TSR traktuje klienta jak eksperta od swojego życia. To klient, a nie terapeuta wie, jak rozwiązać swoje problemy, ma też wystarczające zasoby, aby sobie z nimi poradzić. Rolą terapeuty jest pomóc mu je sobie uświadomić, ponieważ każdy człowiek posiada zasoby, ale nie każdy je sobie uświadamia, zwłaszcza w sytuacjach doświadczanie życiowego kryzysu.

Zmiana, która jest istotą procesu terapeutycznego, w podejściu skoncentrowanym na rozwiązaniu możliwa jest bez analizy przyczyn problemów. Kierunek zmiany wyznaczają potrzeby klienta, które są podstawą dla sformułowania celu terapii.

TSR należy do terapii krótkoterminowych, liczba spotkań zazwyczaj nie przekracza 10 sesji, choć ostatecznie zależy ona od indywidulanych potrzeb klienta. Choć paradoksalnie, w TSR pracuje się bardzo wolno, w myśl zasady im wolniej tym szybciej. Ponieważ małe kroki są stabilniejsze, niż duże i szybkie.

Klient, który uświadamia sobie swoje zasoby, zyskuje inna perspektywę myślenia o sobie samym, buduje poczucie wpływu na swoje życie.

 

FILOZOFIA TSR

Terapia skoncentrowana na rozwiązaniach czerpie z różnych nurtów psychologicznych, szczególnie nurtu humanistycznego, konstruktywistycznego i pozytywnego. Terapeuta przyjmuje subiektywną interpretację klienta jako punkt wyjścia, na który staje się podstawą konstruowania celu i tworzenia optymalnych dla klienta rozwiązań.

Filozofię TSR da się opisać w kilku bardzo prostych założeniach, które tylko na pozór są łatwe do zastosowania. TSR to nurt bardzo wymagający i dla terapeuty, i dla klienta, gdyż wymaga od nich odejścia od nawykowego sposobu postrzegania rzeczywistości, problemów i istoty ich rozwiązań.

Jeśli coś działa – rób tego więcej.
Podejmujemy działania, co do których jesteśmy przekonani, że są pomocne

Jeśli coś nie działa, nie rób tego więcej. Rób coś innego.
Warto sobie uświadomić co nie działa i zaprzestać tego co nie jest pomocne. Ważne, jest oszukać innego, choćby najprostszego rozwiązania, które coś zmieni

Jeśli coś się nie zepsuło, nie naprawiaj tego.

TSR to prostota rozwiązań, która podważa nasze przekonanie, że poważne problemy wymagają skomplikowanych rozwiązań. TSR odwołuje się do prostoty rozwiązań i niekomplikowania sytuacji.

Podejście skoncentrowane to nie tylko nurt terapeutyczny, to także sposób myślenia o świecie i swoim życiu. Jest to podejście niezwykle humanistyczne, nie stawia klienta naprzeciwko eksperta, który wie lepiej. I terapeuta i klient pozostają w relacji współpracy i partnerstwa. Taka perspektywa sprawia, że klient buduje sprawcze myślenie o sobie, jako o osobie zdolnej do zmiany, posiadającej wystarczająco dużo zasobów, aby ja przeprowadzić.

Podejście skoncentrowane na rozwiązaniach, zasadza się na kilku głównych przesłankach:

  • Koncentracja na pozytywach, rozwiązaniach, teraźniejszości i przyszłości, kierunek terapii wyznacza nie problem, a potrzeby.
  • Nie trzeba znać szczegółów dotyczących problemu, aby znaleźć rozwiązanie.
  • Nigdy nie jest zawsze, zawsze są momenty, gdy najgorsza rzeczywistość wygląda trochę lepiej – wyjątki od problemu sugerują stosowne rozwiązania.
  • Małe zmiany wywołują duże zmiany.
  • Klienci są pełni zasobów potrzebnych do znalezienia rozwiązania.
  • Klient jest ekspertem od swojego życia, czasami potrzebuje jednak wsparcia.
  • Klienci znają stosowne rozwiązania, to oni określają cele terapii.
  • Opór nie jest użyteczną koncepcją w pracy -współpraca jest nieuchronna.
  • Istnieje wiele sposobów spojrzenia na daną sytuację, żaden nie jest bardziej właściwy niż inne.

 

STRUKTURA SESJI TSR

 

  1. indywidualne podejście – nie ma uniwersalnych rozwiązań, dających się zastosować w każdej sytuacji.
  2. małe kroki, wielkie zmiany – małe zmiany czynią wielką różnicę, duża zmiana często rodzi opór
  3. klient posiada zasoby – każdy klient ma potencjał i mocne strony
  4. rozwiązanie nie musi być związane z problemem – TSR koncentruje się na preferowanej przyszłości i optymalnych dla klienta rozwiązaniach
  5. najważniejsza jest preferowana przyszłość
  6. klient jest ekspertem – to on wie czego potrzebuje i jakie są możliwe sposoby ich realizacji

autor AN