ŻYCIOWO KOMPETENTNI

Czy zdarza Ci się być źle zrozumianym, albo słabo rozumieć innych ludzi? Czy doświadczasz w swoim życiu trudnych sytuacji, którym towarzyszą trudne emocje? Czy zdarzyło Ci się wpaść w złość, a potem tego żałować? Czy twoje relacje bywają frustrujące, a Ty nie wiesz jak je poprawić? Czy zdarza Ci stracić z oczu kim jesteś i co jest dla ciebie ważne?

Jeśli tak, to jesteś podobny do setek milionów innych ludzi, na całym świecie.

Dobra wiadomość jest taka, że choć w życiu nie da się uniknąć trudnych sytuacji i doświadczać samej tylko radości i spokoju, to z całą pewnością możeszznacznie poprawić komfort swojego życia. Poprzez samoświadomość i kompetencje psychospołeczne.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), człowiek zdrowy to człowiek, który rozwija w pełni swój potencjał fizyczny, emocjonalny, psychiczny oraz społeczny. Innymi słowy, po to przychodzimy na świat, aby rozkwitać i realizować swoje mocne strony i talenty. Doświadczać dobrostanu.

Żeby go rozwijać potrzebujemy wiedzieć jak najlepiej wykorzystywać swoje mocne strony i potencjał. Innymi słowy,  potrzebujemy być życiowo kompetentni. Rozwijać w sobie umiejętności psychospołeczne, które dotyczą nie tylko życia zawodowego, ale i osobistego.

Świadomość siebie wyróżnia gatunek ludzki, spośród wszystkich innych gatunków i sprawia, że możemy kształtować nasze życie w zgodzie z naszymi wartościami i potrzebami.

Rozwój osobisty jest nieodłączną częścią życia i procesem poznawania samego siebie. Oznacza bardziej ewolucję niż rewolucję i może odbywać się na bardzo wielu poziomach ludzkiej egzystencji.

Współczesny świat i jego zagrożenia

Współczesny świat jest coraz bardziej skomplikowany. Globalizacja, nowe technologie, zmiana struktury rodzin i skala zachodzących zmian, wymagają coraz coraz bardziej zaawansowanej wiedzy i umiejętności.

Choć żyjemy w czasach niespotykanego dobrobytu, to jednocześnie doświadczamy większej niż kiedykolwiek frustracji. Depresja staję się chorobą cywilizacyjną i rozprzestrzenia w geometrycznym tempie, dotykając coraz młodszych pokoleń. Dzieci i młodzież uważane sąprzez organizacje międzynarodowe – WHO i UNICEFza grupę szczególnego ryzyka, w zakresie zagrożeń zdrowia psychicznego.

Kultura konsumpcji czy wartości?

Nasza kultura już dawno przestała być kulturą wartości, a stała się kulturą konsumpcji, której celem jest zaspokojenie każdej, najbardziej nawet niedorzecznej zachcianki. Towarzyszące współczesnemu człowiekowi choroby cywilizacyjne, coraz wyraźniej pokazują, że mało dbamy o siebie. W pogoni za przelotną przyjemnością, tracimy z oczu coś dużo bardziej wartościowego–  poczucie sensu i autentyczne spełnienie.

Mamy coraz mniej czasu dla siebie i naszych bliskich, coraz mniej śpimy, coraz mniej wypoczywamy, nie rozwijamy naszych pasji, tracimy kontakt z naturą. Pośpiech i stres, sprawiają, że żyje nam się coraz gorzej.  Cukrzyca, otyłość, nadciśnienie, schorzenia kręgosłupa, uzależnienia i rosnąca w przerażającym tempie liczba samobójstw, są wyraźnym sygnałem, jaki wysyłają nam nasze ciała.

Jeśli będziemy je ignorować i nie rozwiniemy zdrowych nawyków myślenia i życia, poprzez rozwijanie kompetencji życiowych, to nic się nie zmieni. Zamiast rozwijać swój potencjał, będziemy rozwijać choroby.

Psychologia i medycyna starają się wyjść temu naprzeciw, ale bez naszego osobistego zaangażowania, na niewiele się zdają.

Dlaczego życie rozczarowuje?

W zależności od poziomu osobistej świadomości ipoczucia własnej wartości, bierzemy odpowiedzialność za swoje życie. Zależność jest taka, żeim wyższa świadomość, tym większy kontakt z własnymi, a nie wykreowanymi przez popkulturę potrzebami.

Stres staje się powszechnym doświadczeniem, nasze umysły coraz bardziej znużone, nasze emocje coraz bardziej rozchwiane, nasze relacje coraz bardziej powierzchowne. Sukces często przynosi rozczarowanie?

Mamy ogromną wiedzę fachową, ale mało rozumiemy siebie i swoje emocje. Mało rozumiemy innych ludzi. Brakuje nam życiowych kompetencji, których nikt nie uczy w szkole. 

Czego nie uczą nas w szkole?

Szkoła mało przygotowuje nas do życia. Przekazuje wiedzę specjalistyczną, ale nie uczy, jak budować dobre relacje, podnosić się po porażkach, redukować stres, realizować swoje cele, budować zdrowe nawyki, planować swoją karierę, żyć w harmonii ze swoimi wartościami i rozwijać swój potencjał.

Tymczasem to właśnie kompetencje miękkie, które Amerykanie określają trafną nazwą Life Skills – decydują o jakości naszego życia.

Świadomość siebie, inteligencja emocjonalna, umiejętność radzenia sobie ze stresem, kreatywność, komunikacja, odporność psychiczna stają się kluczowymi umiejętnościami psychospołecznymi 21 wieku.

O jakie umiejętności chodzi?

Według definicji WHO umiejętności życioweto umiejętności umożliwiające człowiekowi pozytywne zachowania przystosowawcze, dzięki którym możemy skutecznie radzić sobie z wyzwaniami codziennego życia. Kształtowanie tych umiejętności jest ważnym element edukacji ukierunkowanej na dbałość o własne zdrowie i samopoczucie psychospołeczne.Polega na stworzeniu takich warunków, w których możemy nabywać wiedzę i umiejętności oraz kształtować właściwe postawy dla budowania i rozwijania zdrowego stylu życia. „Trenowanie” umiejętności miękkich sprzyja też profilaktyce wielu chorób cywilizacyjnych.

Umiejętności interpersonalne są też elementem kompetencji zawodowych, które pomagają na rynku pracy. Pracodawcy szukają ludzi kreatywnych, optymistycznych, umiejących się motywować i  współpracować z innymi, nastawionych na sukces, odpornych psychicznie. Potrzebują ludzi społecznie kompetentnych.

Kluczowe umiejętności interpersonalne to:

  • komunikacja
  • umiejętność budowania relacji
  • umiejętność współpracy i pracy w zespole
  • radzenie sobie ze stresem i odporność psychiczna
  • rozwiązywanie konfliktów
  • asertywność
  • motywacja i samosterowność
  • inteligencja emocjonalna i empatia
  • pozytywne nastawienia do siebie i innych
  • krytycznego i twórcze myślenie
  • efektywna nauka i praca
  • Poczucie wpływu i sprawczość.

Dopiero rozumiejąc własne emocje i wartości, rozwijając swoje mocne strony, możemy zrozumieć innych ludzi, realizować swój potencjał. Człowiek kompetentny społecznie to człowiek który radzi sobie z wyzwaniami współczesnego życia. A jeśli sobie z czymś nie radzi, i nie ma na coś wpływu, potrafi to zaakceptować.

autor. Agata Nowińska