STAW SKRONIOWO ŻUCHWOWY W STRESIE

Czy zdarza Ci się często doświadczać bólu głowy, cierpisz na bóle kręgosłupa, szyi, uszu, przestrzeni za oczami, zwyrodnienia stawów kolanowych, często towarzyszą Ci zawroty głowy, może zasłabnięcia, mrowienie w palcach. Badania pokazują, że nawet 80 % tych objawów może być związana z nieprawidłowym funkcjonowaniem stawu skroniowo-żuchwowego.

 

Stawy skroniowo-żuchwowe są najczęściej używanymi stawami w naszym organizmie, choć większość z nas nawet nie zdaje sobie sprawy z ich istnienia. Najczęściej zauważamy je, gdy zaczyna nas coś boleć. Niekoniecznie w okolicy tego stawu. Stawy skroniowo żuchwowe, łączą żuchwę z czaszką, konkretnie z kością skroniową. Współpracę tych kości amortyzuje krążek stawowy, który zapobiega uciskowi nerwów i naczyń krwionośnych. Ze względu na wrażliwą lokalizację, prawidłowa praca tego stawu, wpływa na czynność nerwów oraz mięśni głowy i szyi. Problemy z zaburzeniami w ich funkcjonowaniu dotyczą ok. 80-90 % populacji. Zaburzenia okluzji – prawidłowego zgryzu nasilają się lub uwidaczniają w okresie wzmożonego stresu, stanowią tym samym poważny problem społeczny. Stawy skroniowo-żuchwowe odpowiedzialne są za właściwe funkcjonowanie i przyczep dolnej szczęki (żuchwy) do czaszki. Gdy pomiędzy zębami szczęki i żuchwy mamy do czynienia z niewłaściwym kontaktem, pojawiają się problemy z okluzją.

Jeśli żuchwa jest w prawidłowej pozycji, wówczas możemy szeroko otwierać usta, nie odczuwając dyskomfortu i nie wydając żadnego odgłosu. Wtedy mięśnie, którymi połączone są żuchwa i czaszka, funkcjonują prawidłowo. Jest to o tyle ważne, że staw skroniowo-żuchwowy bierze czynny udział w procesie mówienia czy przeżuwania pokarmów. Jeśli „zawiasy” się zepsują dochodzi do wystąpienia zespołu bolesnego stawu skroniowo-żuchwowego (zespołu Costena).

 

OKLUZJA

Choroba okluzyjna to powstaje w następstwie zaburzonej harmonii, w konsekwencji której dochodzi, do ścierania się zębów. Nieleczona okluzja powoduje nadwrażliwość zębów, może prowadzić nawet do ich utraty. Objawami, które powinny wzbudzić nasz niepokój, są: ruchomość zębów, nadwrażliwość na zimno lub ciepło, oraz ból przy nagryzaniu, które mogą powodować pękania szkliwa, koron lub mostów protetycznych. To ewidentna konsekwencja wadliwej pracy mięśni pacjenta.  Tym objawom często towarzyszą również bóle mięśni i uporczywe migreny.

Przyczyn dysfunkcji stawu Żuchwowo skroniowego może być wiele.  Wśród nich najczęściej wymienia się wady zgryzu na przykład nadmierne przesunięcie żuchwy do tyłu, ubytki w uzębieniu, czy stres. Brak nawet jednego zęba może zaburzyć prawidłowy zgryz i stać się dla niego nie lada wyzwaniem, dla naszego organizmu, które będzie próbował kompensować. To automatycznie zmienia układ zgryzu, a co za tym idzie dopasowanie górnej i dolnej szczęki, które jest podstawą prawidłowej pracy stawu żuchwowo szczękowego.  Podobnie dysfunkcje mogą spowodować, źle dobrane protezy zębowe.

 

ZABURZENIA DYSFUNKCJI STAWÓW SKROONIOWO ŻUCHWOWYCH

  • nieprawidłowe warunki zwarciowe – wadliwe kontakty zwarciowe zębów szczęki i żuchwy jako efekt leczenia stomatologicznego, protetycznego oraz ortodontycznego
  • wady zgryzu
  • wady postawy ciała
  • urazy mechaniczne w obrębie głowy, a szczególnie szczęki
  • czynnik psychogenny (np. silny uraz psychiczny)
  • silny, długotrwały stres
  • parafunkcje (obgryzanie paznokci, nagryzanie warg, policzków, ołówków oraz bruksizm – zgrzytanie i zaciskanie zębów)
  • utrata zęba a w konsekwencji przesuwanie się innych zębów.
  • krzywo wyrzynające się ósemki.
  • brak uzupełnień po stracie zębów (np. implant).
  • niedopasowane, zbyt wysokie wypełnienia.
  • płaskie, źle wykonane plomby o innym kształcie niż naturalny ząb.

 

JAKIE OBJAWY POWINNY NAS ZANIEPOKOIĆ?

Zwracajmy uwagę, czy nie zaciskamy zębów, szczególnie w czasie wytężonego wysiłku fizycznego lub stresu. Podstawa leczenia jest diagnoza i uświadomienie sobie tego nawyku.  Co ciekawe, jedną z przyczyn wadliwej pracy stawu skroniowo-żuchwowego może być zła postawa ciała.

Dolegliwości w stawie żuchwowo szczękowym mogą powstać choćby w wyniku urazu szczęki, np. w wypadkach komunikacyjnych (tzw. uraz biczowy, który powstaje przy bardzo silnym odrzuceniu głowy do tyłu, a potem do przodu.

Typowe objawy okluzji, to:

  • dyskomfort lub ból podczas jedzenia
  • bóle głowy, zwłaszcza poranne, niewiadomego pochodzenia, często omyłkowo brane za migrenowe
  • szumy w uszach
  • silne zużycie lub zepsucie zębów
    • ścieranie zębów
    • nadwrażliwość zębów
    • zniszczenia prac protetycznych (pękanie koron, mostów, licówek, odpryski porcelany)
    • złamania zębów
    • ubytki przyszyjkowe
    • ból zębów – bez wyraźnej przyczyny
    • pękanie szkliwa
  • zgrzytanie zębów (bruksizm)
  • zaciskanie zębów
  • niepowodzenia ortodontyczne, w tym dolegliwości bólowe po leczeniu ortodontycznym
  • nieprawidłowa praca stawów skroniowo-żuchwowych:
    • trzaski w stawach
    • przeskakiwanie żuchwy podczas szerokiego otwarcia
    • zawieszenie lub zablokowanie żuchwy
    • ograniczona możliwość otwarcia szczęki i żuchwy
    • zbyt silny nacisk szczęki i żuchwy powodujący ból
    • poranne zmęczenie mięśni twarzy
    • przeciążenia mięśni prowadzące do bólu głowy i mięśni szyi
    • ból stawu
  • Przerwy między zębami.
  • Napięte mięśnie twarzy.
  • Kruszące się lub pękające zęby.
  • ubytki przyszyjkowe

Objawy te mogą rozszerzyć się o rejon szyi, karku, pleców i prowadzić do bolesnego i przewlekłego zapalenia stawu skroniowo-żuchwowego.

 

ZESTSRESOWANI I ZGRZYTAJĄCY ZĘBAMI

Nadmierne zaciskania szczęki, często związane jest z wzorcami reagowania na stres. Długotrwały stres, powoduje długotrwałe napięcie mięśni.

Dentyści mówią, że jesteśmy pokoleniem zgrzytającym zębami. Szacuje się, że problem dotyczy aż 10-15 proc. populacji. Możemy zaciskać szczęki i zgrzytać zębami, zupełnie nieświadomie, np. w czasie snu. Stres działa jak katalizator, znacznie nasila objawy.

Należą do nich:

– starte szkliwo, które może odsłonić zębinę, wewnętrzną warstwę zęba – ząb będzie miał wówczas żółty odcień (szczególnie na powierzchniach żujących trzonowców),

– nadwrażliwość

– ubytki przyszyjkowe,

– krótsze zęby, płaskie zęby

– przygryzanie języka lub błon śluzowych policzków.

W najbardziej ekstremalnych przypadkach zęby mogą poluzować się i wypaść.

Dodatkowym symptomem stresującego życia, jest suchość w ustach. Długotrwały stres powoduje zaburzenia pracy ślinianek. Co może sprzyjać m.in. halitozie, czyli nieprzyjemnemu zapachowi z ust, infekcjom dziąseł, zakażeniom grzybiczym, próchnicy oraz uszkodzeniom mechanicznym błon śluzowych jamy ustnej. Ślina bierze udział w wielu ważnych procesach, reguluje właściwe ph jamy ustnej, remineralizuje szkliwo, redukuje wpływ szkodliwych kwasów oraz bakterii.

 

JAK ZAPOBIEGAĆ DYSFUNKCJOM STAWU?

Sposób leczenia dobiera się indywidualnie dla konkretnego pacjenta, a przede wszystkim do wywołującej schorzenie przyczyny. W przypadku dysfunkcji stawu, wywołanych przez nieprawidłowy zgryz i wadliwy układ zębów lub ubytki, przede wszystkim koryguje się zgryz i zęby. W pierwszej fazie leczenia, pacjent nosi, indywidulanie dopasowaną do swoich potrzeb szynę, którą z reguły nosi od pół roku do roku. Dłużej trwa leczenie stabilizujące zęby, bo stały aparat ortodontyczny nosi się przez około dwa lata. Stomatolog może zadecydować o nałożeniu koron lub mostków, ewentualnie zasugerować pacjentowi protezę.

Zdecydowanie lepiej jest przeciwdziałać dysfunkcjom niż je leczyć.  Im wcześniej zareagujemy na wady zgryzu, im szybciej je skorygujemy, tym lepsze osiągniemy efekty, najlepiej zacząć już w wieku 6-7 lat, poprzez interwencje ortodontycznie lub ortopedyczne, które mogą skorygować nieprawidłowe ustawienie i kształt szczęk, układ zębów. Równie ważna jest korekcja wad postawy. Jedną z podstawowych przyczyn zaciskania zębów jest niestabilność stawu krzyżowo-biodrowego, czyli połączenie miednicy z kręgosłupem. Już na tym etapie powinniśmy się zatroszczyć o właściwy dobór wkładek ortopedycznych naszych dzieci, bo gdy nasze ciało musi się dostosowywać do wykoślawianych stóp, wpływa to bezpośrednio na cofanie się żuchwy, czyli jest początkiem okluzji. W celu ustalenia prawidłowego położenia żuchwy względem szczęki stosuje się deprogramację zgryzu. Zanim jednak do tego dojdzie trzeba rozluźnić mięśnie, które latami przyzwyczaiły się do takiego a nie innego ustawienia – przez co bez interwencji z zewnątrz będą dążyły do powrotu do starej sytuacji, na przykład poprzez fizjoterapię.

autor: AN