ŻYCIE OPARTE NA WARTOŚCIACH

Na jakich podstawach opierasz swoje życiowe wybory i najważniejsze decyzje?  Czy masz poczucie ze twoje życie jest spełnione, a przynajmniej od czasu do czasu doświadczasz go w pełni? Co ciebie porusza, wzrusza, złości, co sprawia, że masz ochotę tańczyć z radości?

Wartości to zespół przekonań dotyczących tego co jest w życiu ważne, godne pożądania, co stanowi cel naszych dążeń. Nie są nakazem moralnym, raczej wewnętrznym kompasem. Szansą na to, aby nasze wybory były osadzone w tym co dla nas najważniejsze.

Na filozoficznie postawione pytanie “Jak żyć?”, można by prosto opowiedzieć : “W zgodzie ze sobą i swoimi wartościami”.

Za tymi pytaniami kryją się nasze wartości, życiowe kotwice, które podpowiadają w jakim kierunku powinniśmy zmierzać aby doświadczać naszego życia w pełni. Wartości są naszym wewnętrznym drogowskazem. Mogą nadać naszemu życiu głębszy wymiar i sens. Wartości to pewien zespół przekonań dotyczących tego co jest w życiu ważne, godne pożądania, co stanowi cel naszych dążeń. Nie są nakazem moralnym, raczej wewnętrznym kompasem. Szansą na to, aby nasze wybory były osadzone w tym co dla nas najważniejsze.

Nasze życie jest coraz szybsze, coraz więcej w nim spraw do załatwienia, coraz więcej wymagań i coraz mniej czasu, na to, żeby uświadomić sobie co jest dla nas naprawdę ważne. Współczesny człowiek żyje w dużym oderwaniu od własnych wartości. Najczęściej przypominamy sobie o nich, gdy doświadczamy kryzysu, utraty pracy, rozpadu związku, choroby czy wypalenia. Zaczynamy się wtedy zastanawiać co się dzieje w naszym życiu, czego w nim brakuje, co jest dla nas ważne. To dobry czas, żeby dokonać głębszego wglądu i przyjrzeć się temu co nadaje naszemu życiu sens. Ból i cierpienie, zawiera dla nas ważną informację. Spotkanie z własnym bólem nie jest łatwe, ale może przynieść nam dużo dobrego. Konfrontacja z własnymi wartościami nie zawsze bywa radosnym przeżyciem. Możemy doświadczyć poczucia winy, wstydu, smutku, a nawet złości, gdy uświadomimy sobie jak mało w naszym życiu radości i spełnienia.

 

WŁASNE POTRZEBY

Współczesny świat podsuwa nam gotowe pomysły na udane życie. Podpowiada jacy powinniśmy być i jak powinniśmy żyć, żeby nasze życie było dobre i szczęśliwe. Ale co tak naprawdę znaczą dla nas dobre studia, dobra praca, dobre zarobki, udany związek, udane dzieci, udany wypoczynek i udany dom. Choć wszyscy pragniemy szczęścia i zdrowia, to dla każdy z nas ma inne potrzeby. To pojęcia, którym musimy nadać osobiste znaczenie, wypełnić je naszymi wartościami. Dla kogoś dobra praca może oznaczać pracę, która zapewni finansowy komfort i bezpieczeństwo, dla kogoś innego dobra praca, to praca, w której będzie realizował swoje pasje, która zapewni mu rozwój zawodowy, albo praca która pozwoli realizować życie rodzinne.

Nie każdy ma potrzebę piąć się po szczeblach kariery, żeby odnieść sukces. Jeśli jego największą wartością jest rodzina albo przyjaźń, to kariera która będzie wymagała poświęcenia całego wolnego czasu, będzie w konflikcie z jego wartościami. Wtedy nawet spektakularny sukces zawodowy, nie przyniesie spełnienia i szczęścia, i okupiony będzie stresem i wypaleniem. I odwrotnie, gdy naszą największą wartością jest praca, sukces, kariera, a przyjdzie nam wieść życie domowe, możemy czuć się niespełnieni, choć wiele osób mogłoby nam pozazdrościć czasu spędzonego z rodziną.

Świat jest pełen niespełnionych ludzi, którzy wkładają ogromnie dużo wysiłku i pracy w swoje działania i pomimo zaangażowania i najlepszych chęci, nie czerpią ze swojego życia autentycznej satysfakcji.

Pytania “Jak chcemy żyć i kim chcemy być” to pytanie, które warto sobie stawiać co jakiś czas, zwłaszcza gdy odczuwamy brak energii i motywacji, a w naszym życiu więcej jest frustracji niż radości. Łatwo zgubić własne potrzeby, gdy chcemy zadowolić cały świat. Odrobina zdrowego egocentryzmu jest niezbędna, żeby dać sobie prawo do realziacji własnych potrzeb.

 

KRYZYS SZANSĄ NA LEPSZE ŻYCIE?

Choć nikt nie czeka na kryzys, to kiedy się pojawi warto zatrzymać się i doświadczyć wszystkich uczuć jakie ze sobą niesie. Potraktować go jako szansę na spotkanie z tym co dla nas naprawdę ważne. Kiedy doświadczamy emocjonalnego cierpienia, intuicyjnie od niego uciekamy. Spotkanie z trudnymi uczuciami nie jest łatwe, ale z całą pewnością wartościowe.

Kryzys jest jak lustro, odkrywa to co ukryte.  Można w nim zobaczyć wiele, i doświadczyć  poczucia winy, smutku, strachu czy wstydu. Chciałoby się odwrócić wzrok, ale to nie przyniesie ulge tylko na chwilę. Na dłuższą metę przyniesie tylko cierpienie i nsiepełnienie. Psychologowie wiedzą, że nie ma lepszego czasu na wejrzenie w głąb siebie niż kryzys.

Czas kryzysu, to czas żeby się zatrzymać i nie spieszyć. To czas, aby zadać sobie najważniejsze pytania, jakie człowiek może sobie zadać: co jest dla mnie ważne? Jak mogę o to zadbać? Kim chcę dla siebie być?

Dobrze dać sobie uwagę i troskę, oraz akceptację. Akceptację dla wszystkiego co się wraz kryzysem pojawia. Im bardziej będziemy wypierać to czego moglibyśmy doświadczyć, tym dłużej to z nami zostanie. To może wydawać paradoksalne, ale natura naszego umysłu jest taka, że im bardziej będziesz chciał nie myśleć o niebieskim niedźwiedziu, tym częściej będziesz to robił. Im bardziej będziesz unikał cierpienia, tym bardziej będziesz go doświadczał.

 

NIE UCIEKAJ OD BÓLU, MA DLA CIEBIE WAŻNY PRZEKAZ

Uciekanie i odcinanie się od emocji wcale nie sprawi, że poczujesz się lepiej. Wyparte i zepchnięte pod dywan emocje, nie znikną jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki. Wrócą do nas w najmniej spodziewanym momencie i wybuchną ze zdwojoną siła.

Emocje nie pojawiają się bez przyczyny. W każdym bólu ukryty jest skarb, wiedza o tym co się dzieje w naszym życiu. Jedyną szansą na uwolnienie trudnych emocji, jest zaakceptowanie wszystkiego czego doświadczamy.

Nie ma w tym nic dziwnego, że odpychamy od siebie ból i smutek. A co, jeśli ból, którego doświadczamy ma dla nas najważniejszą informację jaką możemy otrzymać od życia? Odpychanie nie sprawi, że będzie mniej bolało. Jest dokładnie odwrotnie.

To ważne, aby w trudnym czasie, być w kontakcie z własnymi potrzebami i wartościami. To najlepszy czas na poznanie własnych wartości.

Jeśli cierpisz po rozstaniu, to czas, żeby przyjrzeć się jaką wartością jest dla ciebie związek, miłość, bliskość?

Gdy tracisz pracę, masz szansę zobaczyć czego w związku z jej utrata doświadczasz. Nie wszyscy doświadczają cierpienia, niektórzy mogą wręcz doświadczać ulgi. Nawet jeśli wcale nie chcieli jej tracić. Można na nowo zdefiniować czym jest dla nas komfort, poczucie bezpieczeństwa, kariera. Jakich wartości potrzebujemy, aby realizować w pracy to co dla nas istotne.  Ważne jest jak siebie w kryzysie potraktujemy, kim dla siebie będziemy? Kontakt z wartościami pozwala nam zachować spójność i kierunek. Zaplanować kolejne kroki w naszym życiu, podjąć dobre decyzje.

Kryzys jest czasem, aby zobaczyć czy to za czym podążaliśmy do tej pory, jest tym za czym warto było podążać. My ludzie mamy zwyczaj realizować potrzeby, które nie zawsze są nasze. Mamy też skłonność do zajmowania się tym co pilne, kosztem tego co ważne.  A ponieważ nasze życie pełne jest spraw pilnych, te ważne łatwo się gubią    w natłoku codzienności. Trzeba mieć dobre oceny, dobre wyniki w pracy, nie zawieść rodziców, nauczycieli, szefa w pracy, partnera….

 

CZYM SĄ WARTOŚCI?

Wartości to nasze dobrowolnie wybierane przymioty bycia i działania, które nadają naszym działaniom sens i kierunek.

W życiu kierowanym wartościami chodzi nie tyle o cel, ile o jakość naszej podróży. Wartości mają to do siebie, że możemy wdrażać je w każdej chwili, niezależnie od sytuacji, w której się akurat znajdujemy. I choć nie zawsze mamy wpływ na rzeczywistość, to mamy wpływ na to jak będziemy sobie z nią radzili, na ile będziemy podążać za tym co dla nas ważne. Odwołanie do własnych wartości pozwala znaleźć kierunek, nawet wtedy, gdy się pogubiliśmy. Wartości są źródłem naszej mocy, naszym wewnętrznym kompasem i naszą wewnętrzną wolnością.

Jeśli moją wartością jest szacunek, a funkcjonuje w pracy w relacji z szefem, w której moja godność i szacunek są permanentnie naruszane, to jakich emocji będę doświadczał w tej pracy? Życie w konflikcie z własnymi wartościami to stres i wyczerpanie, utrata energii i radości.

Warto zdefiniować i definiować swoje wartości w trakcie naszego życia, po to, aby lepiej rozumieć siebie i żyć życiem jakiego dla siebie pragniemy.

Wartości to szansa na realizację naszych marzeń. Badania pokazują, że jednym z najlepszych sposobów na poprawienie dobrostanu człowieka, jest życie w zgodzie z wartościami. Uświadomienie sobie własnych wartości i kontakt z nimi znacząco wpływa na to jak poradzimy sobie z wyzwaniami jakie niesie nasze życie.

Koncentracja na najważniejszej wartości tuż przed wykonaniem trudnego zadania, podwyższa jakość wykonania tego zadania i co ciekawe, znacząco obniża ilość wydzielanego kortyzolu (hormonu stresu), w trakcie jego wykonania. Ciekawe badanie dotyczy studentów, wobec których przed rozpoczęciem roku akademickiego zastosowane interwencje polegające na określeniu swoich wartości i celów. Okazało się, że sam kontakt z celami nie dawał takiego rezultatu, jak określenie wartości. Koncentracja na wartościach, znacząco wpływała na poczucie doświadczanego dobrostanu w czasie studiów, na ogólne funkcjonowanie a nawet dobre wyniki na studentów na uczelni.

Nasze wybory i decyzje powinny być zgodne z naszymi najgłębszymi potrzebami i wartościami. My ludzie, mamy zwyczaj podążać nie za tym co jest dla nas najważniejsze, ale za tym, co najpilniejsze. Życie w zgodzie z własnymi wartościami nie zawsze jest łatwe. Wymaga odwagi i bywa ryzykowne. Kryją się za nim trudne decyzje dotyczące rezygnacji ze związku, rozstania, porzucenia pracy, która daje nam komfort i wygodne życie. Przeciwstawienie się partnerowi, szefowi, środowisku, bywa ryzykowne i niesie ze sobą niepewność. Z tego powodu, wybieramy często to co łatwe i znane, niż to co wartościowe.

W nauce daje się zaobserwować podział, na wartości środków i rezultatów. Wartości środków to te, które służą jakimś rezultatom. Na przykład, pieniądze mogą być środkiem do zrealizowania wartości jaką jest rodzina, bezpieczeństwo czy pasja.  Wartością rezultatu może być miłość i harmonia, wartością środka małżeństwo, rodzina, aktywność fizyczna. Środkami do osiągnięcia tych wartości mogą być na przykład: pieniądze, rodzina, przyjaciele, dobra praca.

 

ODKRYJ SWOJE WARTOŚCI!

 

Miłość Niezależność Rozwój osobisty
Akceptacja Elastyczność Wykształcenie
Zaufanie Wolność Wygoda
Wiara Mądrość Kreatywność
Zdrowie Przyjaźń Odwaga
Piękno Wygoda Marzenia
Pomoc innym Dobra zabawa Pieniądze
Bogactwo Humor Bezpieczeństwo
Spokój Energia Komfort
Szczerość Bliskość Pasja
Wdzięczność Satysfakcja Spokój
Wsparcie Radość Pewność
Wrażliwość Szczęście Sprawiedliwość
Zaangażowanie Dobro Lojalność
Równowaga Bogactwo Duma
Harmonia Dostatek Empatia
 czułość Sukces Przygoda
Motywacja Perfekcjonizm Ryzyko

Nauka

Nauka Niezależność finansowa Wyzwania

 

JAK ODKRYWAĆ SWOJE WARTOŚCI?

 KROK 1

Można zacząć od tego, aby wybrać z powyższej listy 12 najważniejszych dla Ciebie wartości, takich które są Ci najbliższe.

Nie spiesz się, daj sobie czas na to ćwiczenie. Nie martw, wybierając te 12, nie rezygnujesz z pozostałych. W rzeczywistości nie porzucasz innych, które są ci bliskie, budujesz tylko hierarchię tych wartości. Zaznacz lub zapisz na osobnej kartce wybrane przez ciebie 12 wartości.

KROK 2

Z listy wybranych 12 wartości, wybierz 8 które są najbardziej Twoje. Zaznacz je i zapisz na kartce.

KROK 3

Z listy 8 wartości, wybierz 4, które są w Twoim życiu najważniejsze.

Mogą pojawić się wątpliwości czy wartości, które wybierasz to mają być wartości, które już są obecne w Twoim życiu, czy te do których dążysz? Chodzi o te, które są dla Ciebie istotne przy wyborze przyjaciół, podejmowaniu decyzji, ocenie różnych sytuacji. Chodzi o wartości którymi się kierujesz. Przykładowo, nawet jeśli nie zawsze jesteś odważny, ale podziwiasz ludzi odważnych, czujesz dyskomfort, gdy rezygnujesz z pewnych wypowiedzi, działań, w obawie przed utratą czegoś dla ciebie ważnego, chciałbyś być bardziej odważny, to może właśnie odwaga jest czymś dla ciebie w życiu istotnym.

Nie wszystkie Twoje wartości będą obecne w twoim życiu. To ważna informacja dla Ciebie i być może odpowiedź na pytanie, dlaczego w różnych sytuacjach odczuwasz niepokój, stres czy smutek.

Proponuję Ci też Kolejne  ćwiczenie, poświęć na nie tyle czasu ile potrzebuejsz, żeby szczerze odpowiedziec na poniższe pytania. Możesz wziąć kartkę i zapisać swoje odpowiedzi.

ĆWICZENIE 2: Odpowiedz na pytania.

CO CZUJESZ GDY PATRZYSZ NA SWOJE WARTOŚCI?

(smutek, radość, strach, wstyd, poczucie winy, spokój…te emocje mają dla Ciebie informacje do odczytania.

JAK ROZUMIESZ SWOJE WARTOŚCI?

(Czyli czym jest dla Ciebie np. komfort, odwaga, bezpieczeństwo, miłość.

Czym one są w życiu prywatnym? W pracy? W relacjach z innymi? W relacji z samym sobą? Jak wpływają na twoje wybory? Na twoje samopoczucie, poczucie sensu i spełnienia?

NA ILE TWOJE CODZIENNE DZIAŁANIA ODZWIERCIEDLAJĄ WARTOŚCI, KTÓRE SĄ DLA CIEBIE WAŻNE?

CZY ŻYJESZ W ZGODZIE ZE SWOIMI WARTOŚCIAMI, CZY Z TYM CO NAKAZUJE TWOJE ŚRODOWISKO?

 W JAKI SPOSÓB PIELĘGNOWAŁEŚ SWOJE WARTOŚCI, WCZORAJ I DZIŚ?

 ILE CZASU I ENERGII WKŁADASZ W SWOJE WARTOŚCI KAŻDEGO DNIA?

Na koniec zadaj sobie pytanie:

CO MOŻE BYĆ PIERWSZYM, MAŁYM KROKIEM, ABY TWOJE WARTOŚCI BYŁY BARDZIEJ OBECNE W TWOIM ŻYCIU?

 

Pamiętaj, że kiedy Twoje działania będą spójne z twoimi wartościami, będą je wzmacniać. Każda decyzja, cel jaki sobie postawiasz, będzie twoim autentycznym celem, do którego będziesz dążył o ile będzie spójny ze światem twoich wartości. Bardzo często porzucamy swoje cele albo realizując je, nie doczuwamy autentycznej satysfakcji, gdy je osiągamy. Nie osadzone w naszych wartościach, nie przyniosą nam prawdziwego spełnienia. Jeśli droga do ich realizacji jest drogą, na której im się sprzeniewierzymy, będzie nam brakować pewności, energii i siły. Zamiast czerpać z niej energie, będziemy ją tracić.

Bardzo często ludzie podążają za celami, które nie są ich celami, realizują potrzeby, które nie są ich prawdziwymi potrzebami. Często nie zadają sobie nawet z tego sprawy. Dopiero gdy przychodzi wypalenie, permanentny stres, uczucie pustki, zmęczenie i utrata motywacji, zaczynamy zastanawiać się co jest dla nas naprawdę ważne.

Gdy nasze działania i wybory wyrażają nasze wartości, dają nam radość i satysfakcję, i są najlepszą drogą do życia pełnego sensu i spełnienia.

autor AN